Cynghorau Tref a Chymuned ar draws Cymru yn derbyn cyngor newydd i helpu preswylwyr sydd mewn Tlodi tanwydd

13 March 2005

Heddiw, mae’r elusen tlodi tanwydd, Gweithredu Ynni Cenedlaethol (NEA) Cymru wedi cyhoeddi canllaw i gynghorau tref a chymuned ar draws Cymru i’w helpu i ddelio gyda phroblemau lleol yn berthynol i filiau gwresogi ac ynni.

Datblygwyd y canllaw fel rhan o brosiect a gyllidwyd gan Calor i ganolbwyntio ar ddulliau newydd o leihau tlodi tanwydd gwledig yng Nghymru. Mae teuluoedd yng nghefn gwlad Cymru ddwywaith mor debygol o fod mewn tlodi tanwydd na theuluoedd yn ardaloedd trefol Cymru.

Mae NEA Cymru wedi bod yn gweithio gyda chyngor cymuned Abergwili yn Sir Gaerfyrddin yn ystod y llynedd i’w cefnogi i ddatblygu dull lleol o weithredu i helpu preswylwyr sydd yn cael trafferth i dalu eu biliau ynni. Mae lefelau tlodi tanwydd yn Abergwili yn uwch na’r cyfartaledd cenedlaethol a does gan yr un cartref yn yr ardal fynediad i’r grid nwy ar gyfer gwresogi. Mae NEA nawr wedi defnyddio eu profiadau o weithio gyda Chyngor Cymuned Abergwili i ddatblygu argymhellion ar gyfer cynghorau tref a chymuned eraill yng Nghymru i’w helpu i ddelio gyda thlodi tanwydd gwledig lleol. Mae argymhellion yn y canllaw hefydi gyrff eraill sydd efallai yn ystyried mynd at eu cynghorau tref a chymuned i weithio gyda nhw i ddelio gyda biliau ynni uchel.

Yn Abergwili, roedd y cynghorwyr cymuned eisiau darganfod pa broblemau oedd gan y preswylwyr lleol gyda chynhesu eu cartrefi a thalu biliau ynni felly gofynwyd i NEA Cymru greu arolwg i’w ddefnyddio o ddrws i ddrws. Fe wnaeth NEA hefyd ddadansoddi’r ymatebion i’r holiadur i benderfynu pa gamau pellach y gallai’r cyngor eu cymryd, a darparu hyfforddiant am ddim i gynghorwyr ac aelodau eraill o’r gymuned ar gynhesrwydd fforddiadwy a darparwyd taflen wybodaeth ddwyieithog i breswylwyr Abergwili gyda chyngor ar ostwng biliau ynni. Mae’r cyngor cymuned ar hyn o bryd yn ystyried dadansoddiad NEA o’r ymatebion i’r holiadur er mwyn penderfynu pa gamau pellach i’w cymryd.

Dywedodd Carole Morgan-Jones, Cyfarwyddwraig NEA Cymru, “Mae pobl sydd yn byw yng nghefn gwlad Cymru ddwywaith mor debygol o gael trafferth i gynhesu eu cartrefi yn fforddiadwy o’i gymharu â’r rhai sydd yn byw mewn ardaloedd trefol, felly rydym bob amser yn chwilio am ffyrdd newydd o gyrraedd y teuluoedd yma. Rydym yn falch iawn, gyda chefnogaeth Calor, ein bod wedi gallu gweithio yn Abergwili i’n helpu ni i ddeall y cyfleoedd a’r heriau sydd ar gael i gynghorau tref a chymuned ar draws Cymru i fynd i’r afael â thlodi tanwydd. Rydym hefyd yn gwerthfawrogi cefnogaeth Un Llais Cymru i’n helpu i gyrraedd cynghorau tref a chymuned a rhannu’r canfyddiadau yma gyda nhw.”

Dywedodd Lyn Cadwallader, Prif Weithredwr Un Llais Cymru, y corff ambarel i gynghorau tref a chymuned yng Nghymru “Mae Un Llais Cymru yn croesawu canfyddiadau’r astudiaeth beilot ar ddelio gyda thlodi tanwydd a gynhaliodd NEA Cymru a Chyngor Cymuned Abergwili. Fe fydd yr adroddiad yn berthnasol iawn i gynghorau cymuned eraill ac mae’n cynnig arweiniad da i gynghorau tref a chymuned gwledig ar sut y gallan nhw weithredu’n lleol ar dlodi tanwydd. Ymhellach, mae’n dangos y rôl werthfawr y gall cynghorau tref a chymuned ei chwarae mewn delio gyda thlodi tanwydd mewn cyfnod o lymder ariannol.”

Dywedodd Holly Sims, Rheolwraig Materion Corfforaethol, Calor, “Rydym wedi bod yn falch iawn o gydweithio fel partner gyda NEA a Chyngor Cymuned Abergwili ar y prosiect yma i nodi’r problemau ynni penodol y mae teuluoedd gwledig yn eu wynebu. Rydym yn gobeithio, trwy rannu’r canfyddiadau o’r adroddiad, y bydd cynghorau tref a chymuned ar draws Cymru yn gallu cydweithio i ddelio gyda thlodi tanwydd a gweithredu i wella effeithlonrwydd ynni eu cartrefi.”

Nodiadau i Olygyddion

1.NEA ydy’r prif elusen tlodi tanwydd yn y DU yn ymgyrchu dros gynhesrwydd fforddiadwy yng nghartrefi pobl hyglwyf. Am ragor o wybodaeth ewch i http://www.nea.org.uk

2.Roedd y prosiect yma yn nodi pumed flwyddyn gwaith Calor gyda NEA Cymru.Mae rhagor o wybodaeth am ein partneriaeth gyda Calor ar gael yn: http://www.nea.org.uk/nea-wales/wales-projects/current-projects/calor-prorgamme

3.Dangosodd yr arolwg Byw yng Nghymru 2008 bod 42 y cant o deuluoedd gwledig yng Nghymru yn byw mewn tlodi tanwydd o’i gymharu â 22 y cant o deuluoedd trefol. Mae’r nifer o deuluoedd mewn tlodi tanwydd wedi cynyddu ers 2008 er nad oes cymhariaeth diweddar rhwng teuluoedd trefol a gwledig wedi ei wneud.

4.Mae tlodi tanwydd wedi’i ddiffinio fel yr angen i wario dros 10% o incwm y teulu ar gostau ynni i gyflawni lefel ddigonol o gynhesrwydd.

5.Ers 1935 mae Calor wedi bod yn darparu atebion ynni glan, effeithlon a modern i gefn gwlad Cymru. Mae Calor yn cefnogi ymdrechion i ddelio gyda thlodi tanwydd a newid hinsawdd ac mae eisiau i berchnogion eiddo gwledig gael yr un cyfle i leihau eu hallyriadau carbon a chostau tanwydd ag sydd yn bodoli mewn ardaloedd ar y grid nwy.

Menu Title